De Roltheorie

Mensen en rollen

De methode RolBalans is gebaseerd op de roltheorie. Mensen hebben meerdere rollen, ook als zij een gezondheidsaandoening hebben: je bent werknemer, maar bijvoorbeeld ook gezins- en familielid, deelnemer aan een geloof, club of opleiding, lid van een vriendengroep, mantelzorger, maar soms ook patiënt.

 

Het invullen en afstemmen van al die rollen is niet altijd even gemakkelijk, geeft vaak stress en kan leiden tot disbalans of overbelasting waardoor mensen niet lekker in hun vel zitten. We willen deze rollen weer met elkaar in balans brengen door een rolgerichte aanpak te ontwikkelen, gebaseerd op de roltheorie. De roltheorie stelt dat duidelijkheid over de rollen die men heeft, hoe deze rollen in te vullen, en een goede afstemming van de rollen op elkaar, rolstress kan verminderen, en daarom mensen kan helpen beter te functioneren. In dit project werken we rolgerichte zelfmanagement-interventies uit: interventies die mensen zélf kunnen toepassen om het evenwicht in de rollen te herstellen.

 

Meer specifiek ontwikkelen we voor werkenden met chronische mentale of fysieke aandoeningen interventies die mensen leren omgaan met hun patiëntrol, het combineren van werk met hun chronische aandoening en het verkrijgen van de voldoende en juiste hulp en ondersteuning. Het uiteindelijk doel is het duurzaam en gezond mee kunnen blijven doen met betaald werk van mensen met chronische mentale of fysieke aandoeningen. De eindresultaten worden eind 2028/begin 2029 verwacht.

 

Rolinterventie mantelzorgers als basis

We bouwen voort op een rolinterventie die voor werkende mantelzorgers is ontwikkeld. Zo is er voor werkende mantelzorgers een ondersteunende Zelfhulpcursus Werk & Mantelzorg gemaakt. Deze geeft handreikingen voor het invulling geven aan de rol van mantelzorger, en combineren van mantelzorg met werk en privé. Onderzoek toonde dat de zelfhulpcursus stress kan verminderen. Ook is de zelfhulpcursus erkend als ‘Goed Onderbouwd (2019 – 2024 én erkend als ‘Best Practice Mental Health’. Voor werkende mantelzorgers is deze interventie gratis en privacy-veilig beschikbaar via www.amc.nl\mantelzorgstress

 

Referenties

  1. Boezeman E J, Nieuwenhuijsen K, Sluiter JK. An intervention that reduces stress in people who combine work with informal care: randomized controlled trial results. Eur J Public Health. 2018 Jun 1;28(3):485-489. doi: 10.1093/eurpub/cky052. PMID: 29590338.
    2. Rizzo, J.R., House, R.J., & Lirtzman, S.I. (1970). Role conflict and ambiguity in complex organizations. Administrative Science Quarterly, 15, 150-163
  2. Meleis A. I. (1975). Role insufficiency and role supplementation: a conceptual framework. Nursing Research, 24(4), 264–271.
  3. Meleis, A. I., Sawyer, L. M., Im, E. O., Hilfinger Messias, D. K., & Schumacher, K. (2000). Experiencing transitions: an emerging middle-range theory. ANS. Advances in nursing science, 23(1), 12–28. https://doi.org/10.1097/00012272-200009000-00006
  4. Bottenberg, A., Smeets, L., Van Leeuwen, S. (2025). Rapport startbijeenkomst lichting 2024: Expeditieregeling. SZW 7 april 2025. Den Haag: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

6. https://www.movisie.nl/interventie/zelfhulpcursus-werk-mantelzorg
7. https://webgate.ec.europa.eu/dyna/bp-portal/best-practice/435